Olsza czarna lacinata nad Brdą

 

Na spacerze nad rzeką Brdą w Bydgoszczy, na Wyspie Młyńskiej, w upalny dzień zobaczyłem niecodzienne drzewo. Najpierw pomyślałem, że to jakiś dąb, ale „szyszeczki” jednoznacznie wskazywały na jakąś olchę. Ale te liście! Przecież olcha nie ma takich piłkowanych liści! Może to jakiś nowy, obcy gatunek? Bo nigdy takiej olszy jeszcze nie widziałem.

Po powrocie do domu najpierw zajrzałem do książki o drzewach z podręcznej biblioteczki. Przewodnik Collonsa „Drzewa”,  autorstwa Owena Johnsona z ilustracjami Davida More, wydana przez Multico Oficynę Wydawniczą w 2009 i 2011 roku.  I tam znalazłem moje dziwne drzewo. To odmiana hodowlana olszy czarnej, pospolitego u nas gatunku. I poszukałem także dodatkowych informacji już w internecie. Bo tam jest znacznie bogatsza biblioteka.

Olsza czarna 'Laciniata' (Alnus glutinosa) to dekoracyjne drzewo, wolniej rosnące od naszego pospolitego gatunku „dzikiego”, ma głęboko powcinane, postrzępione liście. Rośnie do 10-12 metrów wysokości. Preferuje stanowiska wilgotne, podmokłe i słoneczne. A takie siedlisko jest w parku nad Brda na Wyspie Młyńskiej. Czyli bardzo dobrze dobrana odmiana do miejsca. Dodatkowo odmiana ta odznacza się wysoką mrozoodpornością. Dobrze radzi sobie w polskim klimacie i jest bardzo tolerancyjne na okresowe zalania. Dobrze znosi także zanieczyszczenie powietrza. Podobnie jak gatunek typowy (botaniczny), wiąże azot z powietrza, co wzbogaca podłoże w składniki odżywcze. Dobrze znosi wilgotne, kwaśne gleby. Wrażliwa jest na suszę. Ale nad Brdą ta susza nie grozi. Odmiana znana od około 1830 roku ale w literaturze nie znalazłem miejsca pochodzenia.

Aparat w telefonie bardzo się przydaje w czasie wędrówek. Ułatwia uważne przyglądanie się przyrodzie. Zdjęcia są dobrą formą robienia notatek terenowych. By potem na spokojnie pogłębić wiedzę o tym, co się widziało. Zdjęcie to początek poszukiwania i poszerzania wiedzy. 

By przeżyć wakacyjną przygodę i odkryć coś nowego nie trzeba jechać daleko. Biodróże czyli podróże blisko w przestrzeni a daleko w przygodzie i wiedzy. Wystarczy być tylko ciekawym świata i uważnym. A to wiele nie kosztuje. 

*  *   *

Edit (10.07.2026): Po opublikowaniu linku na Facebooku dostałem namiar na artykuł o 50 odmianach kultywarowych olszy. Nawet nie przypuszczałem, że jest tych odmian tak dużo. Artykuł jest dostępny bezpłatnie w internecie. 

Autor: Eike J. Jablonski Tytuł: Cultivars of Alnus Mill. (alder) and the contribution of Polish collections and nurseries for the dissemination and preservation of such cultivars Tytuł polski: Odmiany Alnus Mill. (olsza) oraz wkład polskich kolekcji i szkółek w ich upowszechnianie i zachowanie Czasopismo: Rocznik Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego Tom: 70 Rok: 2022/2023 Strony: 9–26 Status: Artykuł recenzowany, przyjęty 22 lutego 2024 r.